เมื่อ AI กลายเป็น Search Engine ใหม่ แบรนด์ไทยควรทำอย่างไร ?

สรุปบล็อกนี้

ChatGPT Perplexity Claude Grok

Key Takeaways

AI Search กำลังเปลี่ยนเกมการมองเห็นของแบรนด์ไทย จากเดิมที่แบรนด์แข่งกันทำอันดับบนหน้าแรกของ Google สู่ยุคที่ต้องทำให้ AI เข้าใจ เชื่อถือ และเลือกพูดถึงในคำตอบ การทำ SEO บนเว็บไซต์อย่างเดียวจึงไม่เพียงพออีกต่อไป เพราะ AI ยังอ้างอิงข้อมูลจาก Social Media, Review Sites, Forums, Marketplace และแหล่งข้อมูลท้องถิ่นจำนวนมาก แบรนด์จึงต้องสร้าง Brand Presence ให้แข็งแรงและสอดคล้องกันในหลายช่องทาง พร้อมวางกลยุทธ์แยกสำหรับ Google AI Overviews, ChatGPT และ Gemini เพื่อเพิ่มโอกาสในการถูกเลือกเป็นคำตอบ

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา การเป็นผู้ชนะในโลก Search Marketing มักหมายถึงการทำให้เว็บไซต์ติดอันดับบน Google ให้ได้มากที่สุด ยิ่งแบรนด์อยู่หน้าแรก ยิ่งมีโอกาสได้คลิก ได้แทรฟฟิก และเปลี่ยนผู้เข้าชมให้กลายเป็นลูกค้า โมเดลแบบเดิมจึงค่อนข้างตรงไปตรงมา คือทำอันดับให้ดี ดึงคนเข้าเว็บไซต์ แล้วปิดการขายให้ได้

แต่ในปี 2026 เกมนี้กำลังเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว เพราะ AI ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือช่วยค้นหาอีกต่อไป แต่เริ่มทำหน้าที่เป็น “ผู้เลือกคำตอบ” ให้ผู้บริโภคโดยตรง ไม่ว่าจะเป็น Google AI Overviews, AI Mode, Gemini หรือ ChatGPT ผู้ใช้จำนวนมากอาจไม่ได้เลื่อนลงไปดูเว็บไซต์หลาย ๆ แห่งเหมือนเดิม แต่รับคำตอบจาก AI ตั้งแต่หน้าแรกของการค้นหา หรือจากบทสนทนากับ AI Assistant ทันที

นั่นหมายความว่า แบรนด์ไม่ได้แข่งขันกันแค่ว่าใครติดอันดับสูงกว่า แต่กำลังแข่งขันกันว่า “AI จะเลือกพูดถึงแบรนด์ไหน” และ “AI จะใช้ข้อมูลจากที่ใดมาตอบคำถามเกี่ยวกับแบรนด์”

Caption: AI Search กำลังเปลี่ยนบทบาทของ Search Engine จากการแสดงผลลัพธ์ สู่การคัดเลือกคำตอบที่ผู้บริโภคควรเห็น

AI Search ในไทยยังเริ่มจาก Google เป็นหลัก

จากข้อมูลที่ Primal วิเคราะห์ตลอด 90 วัน ครอบคลุม 128 แบรนด์ไทย และ AI Citations มากกว่า 1.17 ล้านรายการ พบว่า Search และ AI Traffic ในไทยส่วนใหญ่ยังอยู่ใน Google Ecosystem ซึ่งรวม Google Search, AI Overviews และ Gemini เข้าด้วยกัน

ข้อมูลนี้สำคัญมาก เพราะแม้ ChatGPT จะเป็นเครื่องมือที่ถูกพูดถึงมากในระดับโลก แต่สำหรับตลาดไทย แบรนด์ยังไม่ควรมองข้าม Google เป็นอันดับแรก โดยเฉพาะเมื่อ AI Overviews เริ่มปรากฏอยู่ด้านบนของผลการค้นหา และ AI Mode กำลังกลายเป็นประสบการณ์ Search รูปแบบใหม่ที่เน้นการสนทนาเป็นหลัก

ข้อมูลที่ใช้ในการวิเคราะห์

ในอดีต ผู้ใช้ค้นหาคีย์เวิร์ด เห็นลิงก์ 10 อันดับ แล้วเลือกคลิกเว็บไซต์ด้วยตัวเอง แต่ปัจจุบัน AI สามารถสรุปคำตอบให้ก่อนที่ผู้ใช้จะคลิกเข้าเว็บ และในอนาคต เมื่อ AI Mode กลายเป็นค่าเริ่มต้นมากขึ้น การคลิกเข้าเว็บไซต์อาจลดลงเรื่อย ๆ ดังนั้น ตัวชี้วัดสำคัญอาจไม่ได้มีแค่ Click หรือ Traffic อีกต่อไป แต่คือ Brand Visibility ในคำตอบของ AI ว่าแบรนด์ถูกพูดถึงบ่อยแค่ไหน และถูกพูดถึงในบริบทใด

การเปลี่ยนผ่านของ Search

ถ้าไม่ใช่ Top Brand AI อาจแทบไม่เห็นคุณ

หนึ่งในข้อสังเกตที่ได้จากการสำรวจครั้งนี้คือ ในแต่ละหมวดธุรกิจ AI มักเลือกพูดถึงแบรนด์เพียงไม่กี่ราย โดยเฉลี่ยแล้ว Top 2 Brands ในแต่ละ Category ได้สัดส่วน AI Mentions รวมกันถึง 76% หมายความว่าแบรนด์ที่เหลือทั้งหมดต้องแบ่งพื้นที่การมองเห็นกันในสัดส่วนที่น้อยกว่ามาก

สัดส่วน AI Mentions ของ Top 2 Brands ในแต่ละอุตสาหกรรม

ในบางอุตสาหกรรม ภาพนี้ยิ่งชัดเจนขึ้น เช่น หมวดคลินิกเสริมความงาม ที่ Top 2 Brands ได้ AI Mentions รวมกันสูงถึง 94% หรือหมวดเฟอร์นิเจอร์และของตกแต่งบ้าน ที่ Top 2 Brands ได้ 91% สะท้อนว่า ยิ่งหมวดธุรกิจแคบหรือเฉพาะทางมากเท่าไร AI ก็ยิ่งมีแนวโน้มจะเลือกพูดถึงแบรนด์เดิม ๆ ซ้ำมากขึ้นเท่านั้น

สำหรับแบรนด์ไทย นี่คือสัญญาณเตือนสำคัญ เพราะถ้าแบรนด์ไม่ได้อยู่ในกลุ่มที่ AI เลือกพูดถึง โอกาสในการถูกค้นพบอาจลดลงอย่างมาก แม้จะยังมีเว็บไซต์ มีคอนเทนต์ หรือมีแคมเปญการตลาดอยู่ก็ตาม

AI ไม่ได้เชื่อแค่สิ่งที่แบรนด์พูดถึงตัวเอง

อีกประเด็นที่เปลี่ยนวิธีคิดของนักการตลาดอย่างมาก คือ AI ไม่ได้อ้างอิงข้อมูลจากเว็บไซต์ของแบรนด์เป็นหลัก จากข้อมูลของ Primal พบว่า มีเพียงประมาณ 4% ของ AI Citations เกี่ยวกับแบรนด์ที่มาจากเว็บไซต์ของแบรนด์เอง และมีเพียงประมาณ 2% ที่มาจาก Blog ของแบรนด์

แหล่งที่มาของ AI Citations เกี่ยวกับแบรนด์

นั่นหมายความว่า การเขียนบทความ SEO เพิ่มบนเว็บไซต์ตัวเองอย่างเดียวไม่เพียงพอสำหรับการชนะ AI Search อีกต่อไป เพราะ AI ไม่ได้ดูแค่ว่าแบรนด์พูดถึงตัวเองอย่างไร แต่ดูว่าคนอื่น แพลตฟอร์มอื่น และเว็บไซต์อื่นพูดถึงแบรนด์อย่างไรด้วย พูดง่าย ๆ คือ AI กำลังตัดสินแบรนด์จาก “ภาพรวมของชื่อเสียงบนเว็บไซต์” มากกว่า “สิ่งที่แบรนด์ประกาศบนเว็บไซต์ตัวเอง”

Local Sources มีบทบาทมากกว่าที่คิด

สิ่งที่น่าสนใจสำหรับตลาดไทยคือ แหล่งข้อมูลท้องถิ่นมีบทบาทสูงมากใน AI Citations แหล่งข้อมูลที่ AI ใช้อ้างอิงเกี่ยวกับแบรนด์ไทยบ่อย ได้แก่ YouTube, Facebook, Google, Reddit, Pantip, Shopee, Kapook, my-best.com, Wongnai และ Wikipedia

Top 10 แหล่งข้อมูลที่ AI ใช้อ้างอิงเกี่ยวกับแบรนด์ไทย

ใน Top 10 ข้างต้นนี้ มีหลายแพลตฟอร์มที่เป็น Local Layer ของไทย เช่น Pantip, Shopee, Kapook, my-best.com และ Wongnai ซึ่งหลายแบรนด์อาจยังไม่เคยวางแผนจัดการ Presence อย่างจริงจัง ทั้งที่แพลตฟอร์มเหล่านี้กำลังมีผลต่อสิ่งที่ AI ใช้สรุปและแนะนำผู้บริโภค

กรณี my-best.com ที่หลายแบรนด์อาจมองข้าม

ตัวอย่างที่น่าสนใจคือ my-best.com ซึ่งเป็นเว็บไซต์รีวิวและจัดอันดับสินค้าแบบ Listicle จากญี่ปุ่น แต่มีบทบาทในไทย และติดอันดับแหล่งข้อมูลที่ AI ใช้อ้างอิงเกี่ยวกับแบรนด์ไทยค่อนข้างสูง สำหรับบาง Category หากแบรนด์ไม่มี Presence บนเว็บไซต์ลักษณะนี้เลย ก็อาจกลายเป็นช่องว่างสำคัญที่ทำให้ AI ไม่เห็นแบรนด์ หรือเห็นแบรนด์น้อยกว่าคู่แข่งได้

ดังนั้น AI Search Strategy สำหรับไทยจึงไม่ใช่การนำ Global SEO Playbook มาใช้ตรง ๆ แต่ต้องเข้าใจว่า AI ในไทยอ่านเว็บจากแหล่งใด และ Local Sources ใดกำลังมีผลต่อคำตอบของ AI

AI ไม่ได้อ่านแค่ Top 10 Sources

แม้จะมีแหล่งข้อมูลหลักที่ AI อ้างอิงบ่อย แต่ความจริงคือ AI ไม่ได้อ่านแค่เว็บไซต์ใหญ่ ๆ ไม่กี่แห่งเท่านั้น จากข้อมูลพบว่า Top 10 Sources คิดเป็นเพียง 15% ของ AI Brand Citations เท่านั้น ขณะที่ Top 100 Sources รวมกันอยู่ที่ 33% และ Top 1,000 Sources รวมกันอยู่ที่ 67% ส่วนที่เหลือกระจายอยู่ในเว็บไซต์อีกหลายหมื่นแห่ง

สัดส่วน AI Citations ตามกลุ่มแหล่งข้อมูล

สิ่งนี้ทำให้ Brand Presence ต้องมีทั้งความลึกและความกว้าง แบรนด์ควรมีตัวตนในแหล่งข้อมูลหลักที่ AI อ้างอิงบ่อย แต่ในขณะเดียวกันก็ต้องไม่ละเลย Long-tail Sources เช่น เว็บไซต์รีวิวเฉพาะกลุ่ม สื่อเฉพาะทาง เว็บบอร์ด บทความจากพาร์ตเนอร์ หรือแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Category โดยตรง เพราะในโลกของ AI Answers แบรนด์อาจถูกหยิบไปพูดถึงจากแหล่งข้อมูลที่ทีมการตลาดไม่เคยคิดว่ามีผลมาก่อนเลย

Google AI และ ChatGPT ต้องใช้คนละกลยุทธ์

อีกประเด็นที่สำคัญมากคือ Google AI Overviews และ ChatGPT ไม่ได้อ้างอิงแหล่งข้อมูลเดียวกัน ใน Top 30 Sources ของทั้งสองแพลตฟอร์ม มีแหล่งข้อมูลที่ซ้ำกันเพียง 3 แห่งเท่านั้น

ความต่างของ Google AI Overviews และ ChatGPT

ดังนั้น การชนะบน Google AI Overviews ไม่ได้แปลว่าจะชนะบน ChatGPT หรือ Gemini โดยอัตโนมัติ แบรนด์จึงควรวางอย่างน้อย 2 กลยุทธ์ควบคู่กัน ได้แก่

• กลยุทธ์สำหรับ Google AI Overviews ที่เน้น Google, YouTube, Facebook, Social Signals และ SEO Foundation
• กลยุทธ์สำหรับ ChatGPT และ Gemini ที่เน้น Authority, Third-party Mentions, Reddit, Wikipedia, Expert Content และแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือในระดับสถาบัน

แล้วตอนนี้แบรนด์ไทยควรเริ่มทำอะไร ?

จากผลการศึกษาทั้งหมด สามารถสรุปแนวทางสำคัญสำหรับแบรนด์ไทยได้เป็น 5 เรื่อง ดังนี้

1. Map Category ของตัวเองอย่างตรงไปตรงมา

แบรนด์ต้องเริ่มจากการดูว่าในหมวดธุรกิจของตัวเอง AI พูดถึงแบรนด์ใดมากที่สุด Top 2 Brands คือใคร และแหล่งข้อมูลใดทำให้แบรนด์เหล่านั้นถูก AI เลือกพูดถึง เพราะถ้าไม่รู้ว่าคู่แข่งชนะจากจุดไหน ก็ยากที่จะวางกลยุทธ์เพื่อไล่ให้ทัน

2. สร้าง Presence บน Local Sources ที่ AI อ้างอิงจริง

แบรนด์ควรให้ความสำคัญกับ Pantip, Wongnai, Kapook, my-best.com, Shopee และ Review Sites ที่เกี่ยวข้องกับ Category ไม่ใช่โฟกัสเฉพาะเว็บไซต์ของตัวเองเท่านั้น เพราะ Local Sources เหล่านี้อาจเป็นส่วนสำคัญที่ AI ใช้ในการสรุปภาพรวมของแบรนด์

3. สร้าง YouTube และ Facebook Layer ให้แข็งแรง

YouTube และ Facebook เป็นแหล่งข้อมูลที่ AI ใช้อ้างอิงบ่อย โดยเฉพาะในฝั่ง Google AI Overviews แบรนด์จึงควรมีคอนเทนต์ที่ช่วยให้ AI เข้าใจแบรนด์ได้ดีขึ้น เช่น วิดีโอ Q&A, Explainer, Product Guide หรือคอนเทนต์ที่ตอบคำถามของผู้บริโภคอย่างชัดเจน

4. สร้าง Authority Layer สำหรับ ChatGPT และ Gemini

สำหรับ ChatGPT และ Gemini แบรนด์ควรสร้างความน่าเชื่อถือผ่านแหล่งข้อมูลที่มี Authority เช่น Wikipedia, Reddit, Expert Commentary, Research-based Content หรือบทความที่ถูกอ้างอิงต่อได้ เพราะแพลตฟอร์มเหล่านี้ไม่ได้ให้น้ำหนักกับ Social Signals แบบเดียวกับ Google AI Overviews

5. วัดผล AI Visibility อย่างสม่ำเสมอ

แบรนด์ควร Track ว่า AI พูดถึงแบรนด์บ่อยแค่ไหน อ้างอิงจากแหล่งใด พูดถึงคู่แข่งอย่างไร และข้อมูลที่ AI ใช้ตอบถูกต้องหรือไม่ เพราะแบรนด์ที่เริ่มวัดก่อนจะมีโอกาสตั้ง Benchmark และปรับกลยุทธ์ได้เร็วกว่า

ถึงเวลาปรับกลยุทธ์ให้แบรนด์พร้อม สำหรับยุค AI Search

AI Search กำลังเปลี่ยนวิธีที่ผู้บริโภคค้นหา เปรียบเทียบ และตัดสินใจเลือกแบรนด์ จากเดิมที่แบรนด์ต้องแข่งกันเพื่อให้เว็บไซต์ติดอันดับและดึงคนให้คลิกเข้ามา วันนี้แบรนด์ต้องเริ่มคิดให้ไกลกว่านั้น คือทำอย่างไรให้ AI มองเห็น เข้าใจ เชื่อถือ และเลือกพูดถึงแบรนด์ในคำตอบ

สำหรับแบรนด์ที่ต้องการเตรียมตัวให้พร้อมกับยุค AI Search การเริ่มต้นจากการวัดผลคือสิ่งสำคัญ แบรนด์จำเป็นต้องรู้ว่า วันนี้ AI พูดถึงแบรนด์ของเราอย่างไร พูดถึงคู่แข่งมากน้อยแค่ไหน อ้างอิงข้อมูลจากที่ใด และมีช่องว่างตรงไหนที่ทำให้แบรนด์ยังไม่ถูกเลือกเป็นคำตอบ

Primal ในฐานะบริษัทรับทำ AI SEO ชั้นนำของไทย พร้อมช่วยแบรนด์วิเคราะห์ AI Visibility วางกลยุทธ์การปรากฏตัวบนแหล่งข้อมูลที่ AI ใช้อ้างอิง และออกแบบกลยุทธ์ที่เหมาะสำหรับทั้ง Google AI Overviews, ChatGPT และ Gemini เพื่อให้แบรนด์มีโอกาสถูกเลือกในคำตอบของ AI มากขึ้น

หากต้องการรู้ว่าแบรนด์ของคุณถูก AI มองเห็นอย่างไรในวันนี้ และควรปรับกลยุทธ์อย่างไรเพื่อสร้างความได้เปรียบในยุค AI Search สามารถกรอกฟอร์มบนหน้าเว็บไซต์เพื่อรับคำปรึกษาฟรีจากทีมกลยุทธ์ของเรา พร้อมเริ่มวางแนวทางให้แบรนด์ก้าวทันเกม Search ที่กำลังเปลี่ยนไป

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ AI Search (FAQs)

เรียนรู้เพิ่มเติมด้วย AI

ChatGPT Key takeaways Explain principles Create action plan Future perspectives

Perplexity Key takeaways Explain principles Create action plan Future perspectives

Claude Key takeaways Explain principles Create action plan Future perspectives

Grok Key takeaways Explain principles Create action plan Future perspectives